ROZLICZENIA BEZGOTÓWKOWE

ROZLICZENIA BEZGOTÓWKOWE

do­konywanie operacji pieniężnych przez bank za pomocą przelewu z rachunku dłużnika na rachunek * wierzyciela; stanowią podstawową część obrotu pie­niężnego, zwalniają z obrotu duże ilości gotówki, co powoduje oszczędności w kosztach obiegu pieniężnego i zmniejsza ilość pracy związanej z dokonywaniem zapłaty, oraz ułatwiają kontrolę. W Pol­sce zasady rozliczeń pieniężnych, obo­wiązujące na podstawie wydanych aktów normatywnych, dotyczą głównie: urzę­dów, zakładów, instytucji, przedsię­biorstw państwowych i spółek, w któ­rych państwo posiada udział wynoszący co najmniej °/o kapitału zakładowego, oraz organizacji spółdzielczych. Do obo­wiązków tych jednostek należy: . po­siadanie rachunku we właściwym ban­ku i gromadzenie na nim środków pie­niężnych; . przeprowadzanie za pośred­nictwem tego rachunku rozliczeń pie­niężnych. Jednostki gospodarki uspołecz­nionej regulują płatności za dostawy, roboty i usługi za pomocą r.b., jeżeli płatność przekracza tys. zł w stosunku do jednej transakcji. Minister finansów może określić przypadki, w których roz­liczenia mogą być regulowane w go­tówce. W obrotach między jednostkami gospodarki uspołecznionej a jednostka­mi gospodarki nieuspołecznionej istnieje prawo wyboru gotówkowej lub bezgo­tówkowej formy rozliczeń, jednak mi­nister finansów może określić przypad­ki, w których obowiązuje wyłącznie for­ma bezgotówkowa. R.b. przeprowadzają banki w następujących formach: l. pole­cenie przelewu; . inkaso; . polecenie pobrania; . czek rozrachunkowy; o. akredytywa; . rozliczenia planowe; . okresowe rozliczenie saldami i inne for­my rozliczeń kompensacyjnych. Najbar­dziej rozpowszechnioną formą rozliczeń Jest inkaso bankowe; obejmuje ono po­nad Vo ogółu rozliczeń. Poważna część obrotów rozliczana jest również za po­mocą poleceń przelewu i czeków rozra- chunkowych. W wprowadzono Polsce nowy system rozliczeń miedz jednostkami gospodarki uspołecznionej którego główne zasady przedstawiają si następująco: . należności pieniężne z dostawy, roboty i usługi powinny by uiszczone bezpośrednio po wykonani zamówienia; udzielanie zaliczek i przed płat jest dozwolone tylko w przypadkach określonych przez Radę Ministrów lub upoważnionych do tego ministrów; . zabronione jest wzajemne kredytowanie się przedsiębiorstw w formie kredytu towarowego; płatnicy obowiązani są do uiszczenia zapłaty w określonym w prze­pisach terminie; podstawowy termin wynosi dni, w określonych przypad­kach może być przedłużony o dni dla jednostek handlu wewnętrznego; . uczestnicy rozliczeń mają prawo wybo­ru najwłaściwszej dla ich obrotów formy rozliczeń; w razie braku umownego usta­lenia, rozliczenie następuje w formie określonej przez wierzyciela; w niektó­rych przypadkach obowiązuje forma określona przez ministra finansów; . od nie zapłaconych w terminie zobowią­zań płatnik zobowiązany jest zapłacić dostawcy (wykonawcy) odsetki za zwło­kę w wysokości tyo w stosunku rocz­nym, jeżeli umowa nie przewiduje kar za zwłokę z tego tytułu; . naruszenie przepisów o rozliczeniach stanowi wy­kroczenie karane grzywną. Najnowszą formą rozliczeń jest polecenie pobrania. Stanowi ona dyspozycję wierzyciela uznania jego rachunku określoną kwotą w ciężar rachunku dłużnika. Obciążenie to nie wymaga zgody dłużnika. Za po­mocą tej formy mogą być rozliczane tylko określone w przepisach należności, mające zwłaszcza charakter bezsporny, np. za dostawy gazu, energii elektrycz­nej, za staryfowane usługi komunalne, pocztowe, telekomunikacyjne, mniejsze należności z tytułu kar i odszkodowań umownych. ROZLICZENIA GOTÓWKOWE, dokony­wanie zapłaty za pomocą wręczenia pie­niędzy lub czeku gotówkowego albo w formie przekazu. Jednostki objęte obo­wiązkiem rozliczeń bezgotówkowych mo­gą dokonywać zapłat w gotówce do wy­sokości tys. zł jednorazowo w przypad­kach określonych przez ministra finan­sów; wypłat gotówkowych mogą doko­nywać w zasadzie ze środków podjętych z rachunku bankowego na określone ce-le; z własnych wpływów gotówkowych m’ gą pokrywać: . wydatki na zakup towarów materiałów, za świadczone usługi oraz inne wydatki administracyj-no-gospodarcze, jeżeli wydatek nie prze­kracza tys. zł; . wypłaty nie podjętych w terminie i zwróconych do banku wy­nagrodzeń za pracę i innych świadczeń pracowniczych; . wypłaty z tytułu sku­pu; . wypłaty dokonywane w związku z uwzględnieniem reklamacji dotyczą­cych zakupionych towarów lub świad­czonych usług przez jednostki handlu detalicznego jednostki świadczące usłu­gi dla ludności; . wypłaty komitentom; . wypłaty wygranych loterii pieniężnych i gier liczbowych; . inne wydatki, na które bank wyraził zgodę. Jednostka gos­podarki uspołecznionej może mieć we własnej kasie gotówkę: . podjętą z ra­chunku bankowego na określone cele; . gromadzoną za zgodą banku z włas­nych wpływów na wymienione wyżej wypłaty; . niezbędną na bieżące potrze­by w zakresie własnych wpływów, w wysokości określonej przez kierownika jednostki. Gotówka podjęta z rachunku bankowego nie może być przechowywa­na w kasie dłużej niż dni, a za zgodą banku dłużej niż dni. Nadwyżka go­tówki w kasie, przekraczająca sumę na określone wyżej cele, podlega odpro­wadzeniu do banku, jeżeli przekracza tysiąc zł. Wpłata nadwyżki do banku powinna nastąpić w dniu, w którym po­wstała, a najpóźniej w dniu następnym. Bank może ustalić inne terminy tych wpłat. MIĘDZYNARODOWE,rozliczenia finansowe między poszczegól­nymi krajami z tytułu obrotu towaro­wego, usług i ruchu kapitałów, w początkowym okresie regulowanie na­leżności zobowiązań między poszczegól­nymi krajami następowało za pomocą przesyłki odpowiedniej ilości kruszcu, raz z rozwojem produkcji i wymiany funkcje środka płatniczego zaczęły speł­niać różnego rodzaju tytuły uprawnia­jące do otrzymania pewnej wartości w walucie tego kraju, na który opiewały; stało się to z następujących przyczyn: – wymiana międzynarodowa wzrastałaszybciej od produkcji złota; . przesyła­nie złota z kraju do kraju napotykało trudności techniczne, a zwłaszcza powo­dowało duże koszty transportu i ubez­pieczenia złota na okres przewozu; . rozwój kapitalizmu towarzyszący mu rozwój sieci komunikacyjnej oraz wy­odrębnienie się kapitału pieniężnego i powstanie banków umożliwiło regu­lowanie należności i zobowiązań bez użycia złota. Pierwszymi instrumentami r.m. były weksle trasowane i czeki wy­stawione na walutę obcą, które w za­stosowaniu do r.m. otrzymały nazwę de­wiz. Rozwój banków stworzył nowy sys­tem płatności zwany przekazem, oparty na stosunkach międzybankowych i zaso­bach banków, jakie posiadały one na swoich rachunkach u korespondentów zagranicznych. Z punktu widzenia zasię­gu i mechanizmu r.m. dzielą się na dwie grupy: wolnodewizowe i clearingowe. Mechanizm wolnodewizowych r.m. funkcjonował w klasycznej postaci w systemie -> waluty złotej, gdy przy swobodnym przepływie złota między po­szczególnymi krajami oraz przy wymie­nialności na złoto -> biletów bankowych możliwe było łatwe regulowanie wza­jemnych należności i zobowiązań mię­dzy krajami nie tylko w stosunkach bi­lateralnych, ale i multilateralnych. Dzię­ki bowiem posiadaniu w różnych kra­jach pewnych zasobów złota lub dewiz wymienialnych na złoto, dany kraj mógł względnie łatwo regulować swoje zobo­wiązania w stosunku do partnera zagra­nicznego przez przekazanie mu swojej należności, jaką miał w kraju trzecim. Jednocześnie nie istniała konieczność bilansowania obrotów z każdym partne­rem z osobna, Istotne natomiast było bilansowanie się całości obrotów płatni­czych danego kraju z zagranicą. Oparte na tej zasadzie wielostronne wolnodewi­zowe r.m. sprzyjały rozwojowi wymiany i -> międzynarodowego podziału pracy. Krach waluty złotej w wyniku kryzysu gospodarczego — wprowadzenie w licznych krajach kapitalistycznych ograniczeń dewizowych ze względu na konieczność ratowania bilansów płatni­czych dały początek załamania się sys­temu rozliczeń wolnodewizowych i opar­cia w znacznym stopniu r.m. na — clearingu.ROZRACHUNEK GOSPODARCZY, zespó metod zarządzania socjalistycznymi przedsiębiorstwami państwowymi, opar­tych na wykorzystaniu stosunków towa-rowo-pieniężnych i wartościowej formy ewidencji nakładów pracy w celu zapewnienia oszczędnej i efektywnej gos­podarki. Rozróżnia się r.g. przedsiębior­stwa oraz wewnątrzzakładowy r.g. R.g. przedsiębiorstwa polega na prowadzeniu przedsiębiorstw państwo­wych Jako jednostek wyodrębnionych ekonomicznie. Wyodrębnienie ekonomicz­ne znajduje wyraz: . w przekazaniu do wyłącznej dyspozycji przedsiębiorstwa określonych środków trwałych i obro­towych, za których wykorzystanie, od­tworzenie i reprodukcję rozszerzoną po­nosi odpowiedzialność kierownictwo przedsiębiorstwa; . w pokrywaniu przez przedsiębiorstwo swoich wydatków z przychodów osiągniętych ze sprzedaży wyrobów lub usług; . w posiadaniu przez przedsiębiorstwo odrębnego ra­chunku rozliczeniowego w banku, na którym gromadzi ono wolne środki pie­niężne (w niektórych krajach socjali­stycznych bank płaci przedsiębiorstwom procent od wszystkich nie wykorzysta­nych środków pieniężnych znajdujących się na rachunkach bankowych); . w prawie korzystania przez przedsiębior­stwo ze zwrotnych oprocentowanych kre­dytów bankowych. Wyodrębnienie eko­nomiczne jest więc równoznaczne z na­daniem zakładowi produkcyjnemu lub usługowemu formy przedsiębiorstwa, co pociąga za sobą wzrost Jego samodziel­ności w podejmowaniu decyzji gospo­darczych, głównie decyzji dotyczących środków realizacji celów gospodarczych (cele wynikają z narodowego planu gos­podarczego ustalonego w sposób cen­tralny). Samodzielność przedsiębiorstwa w ustalaniu środków celów działal­ności gospodarczej może być jednak róż­na zależnie od obowiązującego w danym kraju stopnia centralizacji (lub decen­tralizacji) zarządzania. R.g. przedsiębiorstwa występuje tylko w odniesieniu do państwowych przedsię­biorstw socjalistycznych. W przypadku przedsiębiorstw spółdzielczych sama własność grupowa jest podstawą odręb­ności środków majątkowych i dochodów przedsiębiorstwa, a zasada reprodukowa­nia tych środków za pomocą kupna-sprzedaży jest naturalną konsekwencją własności grupowej.R.g. przedsiębiorstwa uruchamia działa­nie bodźców materialnego zainteresowa­nia sprzyjających bardziej oszczędnej gospodarce: . wyodrębnienie ekonomicz-ne umożliwia ścisłe ustalenie wyników gospodarowania poszczególnych przed­siębiorstw; . dzięki r.g. sytuacja finan­sowa przedsiębiorstwa państwowego jest uzależniona od rezultatów jego pracy, od stopnia gospodarności; . r.g. stwarza możliwość wzajemnej kontroli działal­ności gospodarczej przedsiębiorstw przy nabywaniu surowców, materiałów oraz urządzeń i sprzedaży gotowych wyro­bów; . w przedsiębiorstwach funkcjo­nujących na zasadach r.g. uruchamiane są z reguły bezpośrednie bodźce mate­rialnego zainteresowania dla załogi, związane z wynikami działalności przed­siębiorstwa, przede wszystkim z osiąg­niętym zyskiem.Wewnątrzzakładowy r.g. pole­ga na: . porównywaniu osiągniętych wyników gospodarowania poszczególnych wydziałów i komórek organizacyjnych z zaplanowanymi w celu wykrycia moż­liwości ich poprawy; . uzależnianiu za­robków pracowników poszczególnych wy­działów lub brygad od osiągniętych wy­ników. Dla skutecznego funkcjonowania wewnątrzzakładowego r.g. podstawowe znaczenie mają: prawidłowe plano­wanie wewnątrzzakładowe, umożliwiają­ce doprowadzenie zadań planowych, a zwłaszcza zadań związanych z oszczęd­nym gospodarowaniem do wydziałów i niższych komórek organizacyjnych przedsiębiorstwa; prawidłowe normowa­nie zużycia surowców i materiałów ( normą zużycia materiałowego); normo­wanie pracy ( normy pracy) oraz nale­życie prowadzona rachunkowość umoż­liwiająca szybkie i bezbłędne ustalanie wyników ekonomicznych poszczególnych wydziałów.W literaturze ekonomicznej używa się również terminu wewnętrzny peł-n y r.g. Jest to forma rozrachunku wy­stępująca w wielkich przedsiębiorstwach wielozakładowych, kiedy zachodzi po­trzeba zwiększenia samodzielności du­żych zakładów. Osiąga się to dzięki przy­znaniu zakładom prawa samodzielnego zbywania swojej produkcji, rozliczania się z dostawcami i odbiorcami na własny rachunek, prawa do własnego odrębne­go bilansu i rachunku strat i zysków. Zakłady te nie posiadają jednak osobo­wości prawnej; w stosunku do jednostek nadrzędnych są reprezentowane przez władze przedsiębiorstwa. Przedsiębiorstwo dokonuje też w imieniu zakładów rozliczeń z budżetem państwa. W ten sposób zakład ma większość uprawnień przedsiębiorstwa. Ta forma r.g. stanowi więc pośrednią formę między r.g. przed­siębiorstwa a wewnątrzzakładowym r.g. Elementy r.g. występują również na szczeblu zjednoczeń. Polega to na: . sporządzaniu przez zjednoczenie ogólne­go bilansu i rachunku wyników całej działalności gospodarczej w skali zjedno­czenia; . tworzeniu funduszy celowych zjednoczenia powiązanych z całokształ­tem jego wyników finansowych; . po­wiązaniu bodźców materialnego zaintere­sowania, zwłaszcza dla kadr kierowni­czych zjednoczenia z całokształtem jego wyników finansowych.

rozliczenia podatkowe

kraków
poznań
rozliczenia zus ujście
rozliczenia cit ujście
rozliczenia Skierniewice

[Głosów:1    Średnia:4/5]

Comments

comments