APRECJACJA

APRECJACJA

Wzrost siły nabywczej pieniądza krajowego i idący z tyra z reguły w parze wzrost warto­ści pieniądza w stosunku do wartości innych walut. Odwrotnością a.p. Jest Jego deprecjacja DENOMINACJA, zmiana nominalnej wartości znaków pieniężnych w wyniku reformy walutowej, zmierza­jącej z reguły do stabilizacji pieniądza; np. twardy frank francuski wprowadzo­ny do obiegu 1 1 1960 – 100 frankom po­przednio obiegającym, nowy rubel wpro­wadzony do obiegu w Związku Radziec­kim 1 11961 – 10 rublom sprzed denomi­nacji. spadek siły nabywczej pieniądza danego kraju i idący z tym z reguły w parze spadek wartości tego pieniądza w stosunku do wartości innych walut Jeśli dany pie­niądz ma ustalony parytet w stosunku do złota, d.p. oznacza odchylenie jego wartości od parytetu. W okresie kla­sycznej waluty złotej zdeprecjonowa­nym pieniądzem były monety o niższej, niż określona przez prawo, wadze czy­stego kruszcu, np. angielski funt stracił w okresie od XIV do początku XVIII w. aż swej początkowej zawartości czy­stego złota.Wyrazem deprecjacji pieniądza papiero­wego w stosunku do innych walut w wa­runkach, gdy władze monetarne nie in­terweniują na rynkach pieniężnych na rzecz podtrzymania swojej waluty, jest spadek Jej kursu.Po II wojnie światowej obserwuje się stale postępującą deprecjację walut kra­jów kapitalistycznych, wyrażającą się ciągłą zwyżką cen zjawisko to określo­ne Jest często mianem pełzającej in­flacji. Jest przy tym rzeczą charakte­rystyczną, iż stopień deprecjacji walut poszczególnych krajów Jest zróżnicowa­ny. Zróżnicowanie to stanowi źródło trudności wyrównywania ujemnego sal­da bilansu płatniczego w krajach, w któ­rych proces wzrostu kosztów i cen występuje najsilniej. Wobec tego, że uczestnicy Międzynarodowego Funduszu Walutowego zobowiązani są i0 utrzymywania kursów swoich walut na takim poziomie, aby ew. odchylenia kur­sów od oficjalnego parytetu nie wynosiły więcej niż 2,25% kraje o najbardziej zdeprecjonowanym pieniądzu zmuszone są stale podtrzymywać kursy swoich walut na światowych rynkach pienięż­nych, tzn. dokonywać interwencyjnych zakupów własnej waluty w ciężar po­siadanych rezerw złota i obcych walut, bądź korzystać w tym celu z pomocy kredytowej MFW i zagranicznych ban­ków centralnych.Wyrównanie dysproporcji w stopniu zde­precjonowania poszczególnych walut i tym samym przywrócenie zachwianej równowagi bilansu płatniczego krajów o najsilniej zdeprecjonowanej walucie możliwe Jest przez przeprowadzenie de­waluacji walut obcych krajów pie­niądza dewaluacja, bądź przeprowadze­nie – rewaloryzacji walut krajów, w których proces deprecjacji waluty był najsłabszy lub wcale nie zaistniał. Kraje, które w związku z d.p. zmuszone zostały — w celu obrony posiadanych rezerw złota 1 walut — do wprowadze­nia reglamentacji obrotu dewizowego, mają możność ustalenia zróżnicowanych kursów swojej waluty w obrotach z po­szczególnymi krajami, a także w odnie­sieniu do różnych kategorii towarów. pieniądza aprecjacja.oficjalne zmniejszenie przez władze gospodarcze lub ustawodawcze parytetu krajowej jed­nostki pieniężnej, tzn. zawartości czy­stego złota w Jednostce pieniężnej lub stosunku wartości krajowej jednostki pieniężnej do zagranicznej jednostki pie­niężnej.oznacza zatem spadek kur­su pieniądza krajowego. Oficjalne zwięk­szenie przez władze gospodarcze lub ustawodawcze parytetu krajowej Jed­nostki pieniężnej nosi nazwę rewalo­ryzacji pieniądza.wpływa w decydujący sposób na istniejące relacje cen krajowych we­wnętrznych w stosunku do cen świa­towych. Na skutek spadku kursu pienią­dza krajowego ceny towarów eksporto­wanych wyrażone w pieniądzu zagra­nicznym stają się niższe, natomiast ceny wewnętrzne tych towarów w zasadzie nie ulegają zmianie, a Jeśli wzrastają.to jest to wzrost stopniowy i powolny. Ceny towarów importowanych wyrażo­ne w pieniądzu zagranicznym nie zmie­niają się wcale, są to bowiem ceny światowe. Ale towary te w przeliczeniu na pieniądz krajowy, wobec spadku Je­go kursu, kosztują drożej niż przed de­waluacją. W ogólnym wyniku dewalua­cja stymuluje eksport, który stał się tańszy dla odbiorców zagranicznych i ogranicza import, który stał się droż­szy dla odbiorców krajowych. D.p. najczęściej przeprowadzana Jest w celu przeciwdziałania trwałemu deficy­towi bilansu płatniczego spowodowa­nemu wzrostem kosztów produkcji w kraju w stosunku do poziomu kosztów produkcji za granicą pieniądza de­precjacja. Większy wzrost kosztów pro­dukcji w kraju w stosunku do kosztów produkcji za granicą podnosi ceny eks­portowanych towarów, co hamuje wy­wóz i Jednocześnie stanowi zachętę do zwiększania przywozu tańszych towarów zagranicznych.Pozytywny wynik d.p. na poprawę sal­da bilansu płatniczego Jest funkcją wie­lu czynników. Najważniejszym z nich jest elastyczność popytu zagranicznego na towary przeznaczone na eksport przez kraj przeprowadzający dewaluację pieniądza oraz elastyczność popytu kra­jowego na towary importowane. Ujmu­jąc zagadnienie najbardziej skrótowo, na elastyczność popytu zagranicy na eks­port i na elastyczność popytu krajowe­go na import rzutuje struktura towarów eksportowanych i towarów importowa­nych. Najlepszy wynik d.p. przynosi wówczas, gdy elastyczność popytu zagra­nicznego i elastyczność popytu krajo­wego są wyższe od Jedności. Wówczas bowiem współczynnik wzrostu wartości eksportu jest wyższy, a współczynnik spadku wartości Importu jest niższy od współczynnika spadku wartości zdewa-luowanego pieniądza krajowego. Jest oczywiste, że Jednoczesne i w tym sa­mym stosunku procentowym przeprowa­dzanie dewaluacji przez kilka krajów neutralizuje w relacjach handlowych między nimi skutki tego kroku. Należy zwrócić uwagę, że rzutuje ujemnie na kształtowanie się terms of trade kraju dewaluującego swój pieniądz. Zmiana relacji cen wewnętrznych na owary eksportowane i importowane powoduje, że za przywóz określonej par­tii towarów trzeba eksportować większą ilość niż to było konieczne przed de­waluacją) własnych towarów. D.p. rzutuje także na zmiany w zadłu­żeniu i zmiany w wierzytelnościach w stosunkach międzynarodowych. Należno­ści kraju po dewaluacji wyrażone w wa­lucie obcej nie ulegają zmianie, nato­miast przeliczone na walutę krajową wzrastają. Należności w walucie krajo­wej po dewaluacji nie zmieniają się, ale ich równowartość w walucie zagranicz­nej jest mniejsza. Zobowiązania kraju po dewaluacji wyrażone w walucie ob­cej pozostają bez zmiany; przeliczone na walutę krajową są wyższe. Zobowią­zania kraju w walucie własnej nie ule­gają po dewaluacji zmniejszeniu, a ich równowartość w przeliczeniu na walutę obcą obniża się. Tak więc dla kraju zadłużonego — per saldo — w stosunku do zagranicy w walucie obcej dewalua­cja przynosi — na tym odcinku -stra­tę. Natomiast kraj — per saldo — wie-rzycielski w stosunku do zagranicy w walucie zagranicznej, nie traci na de­waluacji.Państwa należące do Międzynarodo­wego Funduszu Walutowego mają swo­bodę w zakresie zmiany parytetu swoich walut tylko w granicach do 2,25%. Więk­sza zmiana wymaga zgody tej organiza­cji. Warunkiem udzielenia takiej zgody Jest zaistnienie zasadniczego braku rów­nowagi bilansu płatniczego. Pierwszym krajem, jaki przeprowadził w granicach norm MFW dewaluację swoje] waluty, była Wielka Brytania, która w 1949 zre­dukowała o ok. 30V» zawartość złota w funcie (z 3,58134 g czystego złota do 2,48828 g), co w relacji do dolara USA zmniejszyło kurs funta z 4,03 dolara na 2,80 dolara). W takim samym lub niższym stosunku zdewaluowało swoje waluty 29 innych państw, w tym wszyscy uczestni­cy Wspólnoty Brytyjskiej. Następna de­waluacja funta o 14,3% oraz walut 14 innych krajów nastąpiła w 1967. Kilka­krotnie dewaluowano także franka fran­cuskiego (ostatnia dewaluacja w 1969 o l2,5%). Z ważniejszych dewaluacji wy­mienić można obniżenie w 1966 indyjskiej i szereg dewalua­cji walut krajów Ameryki Południowej. W grudniu 1971 zdewaluowano o 7,89V dolar USA przez podwyżkę ceny złotaz 35 do 38 doi. za uncję. Pociągnęło to za sobą zmiany kursów walut państw zachodnich i jednocześnie rewaloryzację: Jena Japońskiego o 7,66% marki zachod-nioniemieckiej o 4,6lVi, franka belgijskie­go i guldena holenderskego o 2,76%. W lutym 1973 USA ponownie zdewaluowały dolar o 11,IV». W związku z tym Japo­nia, a także większość krajów EWG wprowadziła płynne kursy swoich walut, zaś NRF zrewaloryzowała markę

[Głosów:1    Średnia:3/5]

Comments

comments